صفحه نخست | سیاسی | اجتماعی | اقتصادی | ورزشی | تماس با ما | پیوندستان | درباره ما
دکتر روهام قلیچی
داود مبارکی
ایمان رنجکش
حمید منصوری
صاحب مقصودی
بهنیا ثابت رفتار
محمدرضا ربانی
کدخبر:
82692
تاریخ انتشار:
۱۹ مهر ۹۵
چاپ
1 نظر
چاپ
دسته خبر
:
اجتماعي

گيلان نو: متاسفانه يک روز کل طرح ها پاک شد و اين پاک کردن طرح ها توسط شهرداري هم براي ما و هم براي صاحبان ديوارها بسيار ناراحت کننده بود.

به گزارش گیلان نو، به تصویر در آوردن نقش ها، اشکال، حرف ها، نشانه ها، نمادها، الگوها و کلمه ها بر روی دیوارهای مکان های عمومی در سطح شهرها را گرافیتی و به فارسی دیوارنگاری گویند.

واژه گرافیتی ( دیوارنگاری) از واژه گرافیو در زبان ایتالیایی مشتق شده و به معنی اثر گذاری سریع یا خط خطی است.

دیوار نوشته ها از دوران یونان باستان، امپراطوری رم، چین و ایران وجود داشته است. این نوع هنر که در دسته بندی جز هنرهای تجسمی محسوب می شود، تاریخچه ای بسیار کهن دارد و ریشه در سنگ نبشته های تاریخی غارها و کتیبه های باستانی که با ابعاد گوناگون در تاریخ وجود داشته اند.

گرافیتی برای اولین بار به شکل امروزی در آمریکای لاتین، اوایل قرن بیستم پدیدار گردید. در سال 1950 گرافیتی های اسپری به گروه های لاتین اضافه شد و تقریبا از این تاریخ به بعد این هنر خیابانی شکلی تازه به خود گرفت و به هر نقطه ای از جهان گسترش یافت. حالا هم به شکل هنرهای مفهومی بسیار پیچیده تکامل یافته است.

برای عده ای از افراد شاید اثر هنری فقط هنگامی از ارزش برخوردار است که در یک نگارخانه یا نمایشگاه هنری در معرض دید قرار گیرد. اما نقاشی گرافیتی (دیوارنگاری) به جای بوم و کاغذ، بر روی دیوار مکان های عمومی در سطح شهرها کشیده می شود. هنرمندان گرافیتی از بطن جامعه می آیند، برای این هنرمندان گالری های عرضه محصولات هنری محل خودنمایی نیست و کارهایشان را برای عده ی خاص به نمایش نمی گذارند. این نوع نقاشی در سراسر جهان هنر بخشی از هنرهای خیابانی به شمار می آید. از این هنر برای زیبا سازی شهری، تبلیغات فرهنگی و جذب گردشگر در کوچه، خیابان و کل سطح شهر استفاده می شود.

در حال حاضر گرافیتی مدرن ترین نقاشی در دنیا به شمار می آید. این نوع از نقاشی در کشورهای آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان، استرالیا، دانمارک، ایتالیا، چین و ...... نقش مهمی در زندگی روزمره شهروندان دارد و از این دیوارنگاری ها در شهر برای جذب توریست استفاده می کنند.

در جهان این نوع نقاشی موافقان و مخالفان بسیار جدی دارند. مثلا در آلمان و استرالیا برخی این نوع نقاشی را هنر می دانند و نوعی ابراز احساسات مردمی و برخی از آن به عنوان عاملی که باعث مشکل در سطح شهر می شود. مخالفان گرافیتی از سیاستمداران تا مردم عادی همواره سعی در نابودی این سبک نقاشی در جهان  داشته اند. بر خلاف مخالفان اما هیچ گاه، هیچ شخص یا نهادی، موفق به متوقف کردن این هنر شهری نشده است و این هنر با همه ی محدودیت ها از هر سو همواره مسیر رشد را طی نموده و برخلاف سیر صعودی نیز داشته است.

در حال حاضر گرافیتی بر روی دیوارهای شهر بدون اجازه از مالک جرم محسوب می شود و برخوردهایی از جمله جریمه های نقدی و حبس را در بعضی از کشورها در نظر گرفته می شود و حتی این موضوع برای هنرمندان گرافیتی مشهور هم دردسر سازشده است. در کشورهای غربی که گرافیتی نقش پررنگی دارد، به معضل جدی برای شهرداری ها تبدیل شده و محدودیت هایی برای کم رنگ کردن این هنر خیابانی روا داشته اند از جمله اینکه فروش اسپری به افراد زیر 18 سال ممنوع است، بازی های رایانه ای که مربوط به گرافیتی است یا محدودیت سنی دارد یا این که کاملا ممنوع است.

در سال های اخیر در کشور انگلستان طوماری امضا شد که عده ای از سران کشور آن را امضا کرده اند که هدف طومار مقابله با نقاشی گرافیتی و یا از بین بردن این هنر در سطح جهان بود! در این بین در بسیاری از شهرهای اروپایی، شهرداری ها برای زیبا سازی شهر از هنرمندان گرافیتی استفاده کرده اند یا که دیوارهای شهر را در اختیار گرافیتی ها  قرار داده اند تا هرچه می خواهند روی آن طراحی کنند و این دوگانگی همیشه در موضوع هنرهای خیابانی از جمله گرافیتی به وضوح دیده می شود.

در دنیای امروز مجله های معتبر و برندهای معروف برای طراحی لوگو و آرم از گرافیتی استفاده می کنند و در طراحی سایت، ماشین های مسابقه، تبلیغات و غیره نیز گرافیتی نقش مهمی را ایفا می کند.

در کشورهای آلمان، استرالیا و...... از گرافیتی برای جذب توریست استفاده می کنند و سالانه میلیون ها توریست برای تماشای نقاشی های گرافیتی به آن کشورها سفر می کنند. دیوار برلین نمونه ای از دیوارهای گرافیتی در اروپا محسوب می شود. در کشورهای غربی حتی یکی از وظایف شهرداری حفاظت از نقاشی های گرافیتی مشهور و قدیمی داخل شهر است.

گرافیتی (دیوارنگاری) در ایران

در دهه 90 میلادی برابر با دهه 70 خورشیدی، رونق انواع هنرهای خیابانی در آمریکای لاتین و غرب، باعث شد تا زمینه ارکان ورود هنرهای خیابانی با گذر سالها در ایران فراهم و مورد توجه شدید جوانان ایرانی قرار بگیرد. در نیمه اول دهه 80 خورشیدی گرافیتی در پایتخت ایران، تهران متولد شد. با گذشت چند سال از ورود این هنر در پایتخت طولی نکشید که به دیگر شهرهای ایران منتقل شد. بعد از تهران شهرهای مشهد، اصفهان، تبریز، کاشان و شیراز از اولین شهرهایی بودند که نقاشی گرافیتی (دیوارنگاری) را روی دیوارهای سطح شهر خود دیدند.

در این بین نقش اینترنت و شبکه های اجتماعی را نیز نباید دست کم گرفت.

چون این امر باعث حس رقابت در بین گرافیتی کاران شد و طولی نکشید که نقاشی گرافیتی در مسیر رشد قرار گرفت و این هنر در سراسر ایران به رونق و گسترش چشم گیری دست یافت.

در نقاشی گرافیتی، هنرمندان معمولا لقب اسم خود یا گروه را با فونت ها به شکلی ناخوانا با اسپری رنگ در کنار طرح هایشان بر روی دیوارهای سطح شهر می کشند. این امر نوعی امضا هنری این هنرمندان شهری محسوب می شود.

همیشه رفتارهای دوگانه در داخل و خارج کشور از سوی شهرداری در برابر گرافیتی وجود داشته است و می توان گفت فشاری که برای مقابله با گرافیتی وجود دارد، بسیار بیشتر از کنار آمدن و حمایت از این هنر شهری است.

اخیراً این هنر در کنار هنرهای دیگر با استقبال چشم گیری از سوی مردم رشت روبه شده است. اولین حرکات آغازین گرافیتی با اولین جشنواره گل های شمعدانی در پارک توحید رشت توسط شهرداری منطقه و گروه های مردم نهاد صورت گرفت. قبل از این جشنواره هم در نقاطی از شهر کارهایی به چشم می خورد اما به این صورت عمومی و جامع نبود. به این صورت می توان از اولین طرح های عمومی که شهرداری از هنرمندان گرافیتی تقاضا کرده است، به نمونه طرح های پارک توحید اشاره کرد.

طی هفته های  گذشته در فضای مجازی خبری تحت عنوان پاک کردن نمونه های  گرافیتی در سطح شهر توسط شهرداری به همراه عکس منتشر شد. این خبر جنجال های خاصی را در پی داشت و در اذهان عمومی مردم شهر واکنش های مخالف با این حرکت شهرداری نشان دادند. به همین خاطر فرصت را غنیمت شمرده برای چند و چون اوضاع این هنر و هنرمندان گرافیتی در شهرم رشت و اطلاع رسانی برای شهروندان مخالف با نابود کردن های اخیر  این هنر توسط شهرداری رشت به سراغ یکی از هنرمندان گرافیتی شهرم رفته و با وی صحبتی داشتم.

در ابتدا از خودت بگو و تا حدودی از نقاشی گرافیتی و گروهی که فعالیت می کنید؟

من از بچگی نقاشی را دوست داشتم و برای خودم نقاشی می کردم و این تنها چیزی بود که آرامم می کرد. تا اوایل سال 89 چیزی در مورد گرافیتی نمی دانستم ولی همیشه امضا ها و تگ ها و طرح های عجیب که نمی شد خواند را می دیدم ولی نمی دانستم اینها گرافیتی هستند. شروع فعالیت گرافیتی من با دیدن دفتر همکلاسیم که در آن همان طرح های دیواری بود شروع شد. من با تحقیق و تمرین سعی کردم یک گرافیتی کار بزرگ در شهر خودم بشوم. من با لقب (ام پی تری) از سال 1389  در زمینه نقاشی گرفیتی در رشت  کار کردم و از سال 1392 استارت جدی خودم را در دیوار نگاری زدم و در سال 94  یک گروه تشکیل دادیم  به اسم (رد ) ، و جدیدا با مجموع گرافیتی کارای رشت یک گروه به اسم ( آر اس تی ) که مخفف کلمه لاتین رشت است ، یک گروه تشکیل داده ایم.

 

گرافیتی به تصویر کشیدن اشکال ، کلمات ، حروف ، الگوها بر روی هر سطحی از شهر است. هنرمندان گرافیتی خودشان انتخاب می کنند که در چه قسمت از این هنر فعالیت کنند و با کدام قسمت ارتباط می گیرند. بعضی از گرافیتی کارها دوست دارند استنسیل کار کنند و با استنسیل هنرشان را ارایه بدهند. بعضی ها با نوشتن فونتهایی با کلمات کار می کنند.
گرافیتی در گیلان یا رشت از کی و چگونه شکل گرفت ؟
با اینکه هرگز نمیشود گفت که از چه زمانی گرافیتی در رشت شروع شد چون امکان دارد افرادی بوده باشند  که در این زمینه کار می کردند ولی اسمی ازآنها نباشد ولی با این حال احساس می کنم، گرافیتی ها در رشت از سال 85 شروع به فعالیت کردند. جز اولین گروه قدیمی در رشت می توان گروه رایدز و سفید  را نام برد  و بعد خودم شروع به فعالیت کردم که چند سالی است گروهی تشکیل داده ایم.
به نظرت گرافیتی در شهر چه مزایایی دارد ؟
ما انسانها از چاقو هم می توانیم استفاده درست کنیم و هم غلط ، این بستگی به خود شخص داره. در همه جای ایران به گرافیتی ها یک طوری نگاه می کنند و احساس می کنند این هنر حاوی پیام های سیاسی و غیر اجتماعی هست. دلیل این طرز تفکر پیچیدگیه هنر گرافیتی است که مخاطب نمی تواند ارتباط دقیق با این هنر برقرار کند و فکر می کنند طرح های گرافیتی یک پیام بد دارد، در صورتی که اصلا اینطور نیست.

اگر درست نگاه کنند ، گرافیتی می تواند تبدیل یک جاذبه ی هنری و توریستی شهر بشود، به گونه ای که شهر با طرح های گرافیتی می تواند یک نمایشگاه بزرگ خیابانی شود و همه مردم از این طرح ها لذت ببرند. خودم به چشم دیدم که خیلی ها عاشق طرح های ما می شوند و کنار طرح های ما عکس می گیرند و کلی تشویق می کنند و انرژی می دهند.

سر یکی از طرح های گرافیتیم در شهر پیرمردی آمد کنارم و گفت : بهتون افتخار می کنم که اینقدر زیبا طراحی می کنید و هیچ انتظاری از کسی ندارید و با عشق و هزینه خودتون این طرح ها رو خلق می کنید.

یکی از خوبیای گرافیتی این است که هنرمند سریع اثرش را خلق می کند و مخاطبان خیلی زود با یک اثر هنری جدید در قالب گرافیتی مواجه میشوند و به گونه ای سورپرایز میشوند.

به جرات میتوانم بگویم تاثیر زیبایی که گرافیتی بر مردم می گذارد و انها را خوشحال می کند ، نقاشی و طرح های تکراری  شهرداری نمیگذارد.
وضع اقتصادی این هنر در رشت چگونه است ؟
خنده ، اقتصادی؟!  به نظر من هنر گرافیتی رو نباید وارد اقتصاد ، پول و سودهای شخصی کرد! اگر این سود به نفع مردم و کمک به این هنر باشه مشکلی نیست. ولی اگر سو استفاده شده و راهی برای تجارت و بیزینس بر سر این هنر باز شود، این به شدت ناراحت کننده و توهین به هنرمندان گرافیتی هست!

چالش ها و مشکلات مقابل گرافیتی کاران در رشت چیست ؟
مشکل که خیلی زیاده ، خیلی زیاد و ناراحت کننده. این بزرگترین درد و ناراحتی برای یک هنرمنده گرافیتی است که با عشق ، علاقه و هزینه شخصی یک اثر رو روی دیوار خلق کنه و شهرداری یا سازمان زیبا سازی بیاید و  پاک کند ! خیلی ناراحت کننده است که یک هنرمند گرافیتی جایگاهی در شهر خودش نداشته باشد و احترامی برای این سبک قایل نمی شوند. چرا هنر ما باید در خرابه ها ، کوچه ها و جاهای خلوت اجرا شده و اگر در جای عمومی باشد ، باید نابود شود ! من این مشکل گرافیتی را در بین یک سری از افراد جامعه میدانم که نمیدانند گرافیتی امروزه در چه جایگاهی در دنیا قرار دارد.

حمایت شهرداری رشت را در چه میزانی مشاهده می کنید ، چه گروه هایی با شهرداری همکاری کردند ، در کدام قسمت شهر(خیابان و کوچه) و نتیجه چه شد ؟

خوشحالم که این سوال را هم پرسیدید. نمیخواهم جواب این سوال را در مورد حمایت های منفی بدم ولی حمایت های خوبی هم نشد. جسارت در هنر نیاز است وگرنه دیگر هنر نخواهد بود. چیزی که شهرداری از هنرمندان گرافیتی میخواهد جز المان های شهری ، نقاط تاریخی ، چهره افراد مشهور و طرح های خسته کننده به انتخاب شهرداری نیست. شهرداری به دیدگاه هنرمند گرافیتی اعتنایی نمی کند. از دید من شهرداری به سبک گرافیتی فکر نمی کند و برایش این مهم نیست که حتما گرافیتی اجرا شود. مثلا شهرداری از هنرمند گرافیتی می خواهد نقاشی سورئال ، رئال  و منظره کارکنه! این قضیه درست مانند این است که کسی دکتر قلب است اما از او بخواهیم قلب عمل کند!

تصویری که شهرداری رشت برای این هنرمندان گرافیتی ساخت، آن چیزی نبود که نشون داد و ما با شنیدن و دیدن یک سری از مسایل و عوامل مخالف همکاری با شهرداری شدیم. 

در مورد اولین افرادی که در رشت گرافیتی راه انداخته و در این زمینه از هنر فعالیت دارند توضیح دهید ؟

گروه رایدرز که خیلی وقته که کار نمی کنند ، گروه سفید که از این گروه فقط سیگما هنوز فعالیت داره ، و خودم با لغب ام پی تری  جز اولین نفرها بودیم.

بعد طی زمان افرادی وارد گرافیتی شدند که کارهاشون خوب بود و هنوز هم فعالیت می کنند. با این القاب: ردپا ، سالوک ، جوزا ، مین ، تکاو ، خط و ایت .   گنگ.
در مورد این طرح های پاک شده توسط شهرداری رشت که با واکنش مردم همراه شد توضیح بدهید ، آیا مجوز داشته اید  و یا این که از صاحب دیوار اجازه داشته اید ؟

من و گرافیتی کارهای رشت تصمیم گرفتیم که هنر خودمون رو به شکلی زیباتر ، اجتماعی تر و متفاوت تر در دید عموم بزاریم تا ببینیم آیا این هنر جایگاهی برای مخاطبان شهری داره یا خیر؟ برای همین چند دیوار ساده و معمولی که بیشتر در دید عموم بود و مالک داشتند را در سطح شهر نشان کردیم و از صاحبان مغازه و خانه ها پرسیدیم که می توانیم این طرح رو اجرا کنیم؟ و همه با کمال میل قبول کردند.

حتی گفتیم که هنرمند خودجوشیم و با شهرداری کار نمی کنیم ، با این حساب باز هم قبول کردند و گفتنا بزنید. که نتیجه مثبت بود و علاقه مندان از پیر تا جوان بودند و این امر بسیار خوشحال کننده بود. بعد اجرا طرح خود صاحب ملک ها و مغازه ها کلی لذت بردند و گفتند که این طرح ها خیلی زیباتر و مفهومی تر هستند و کلی از کار تعریف کردند. ولی متاسفانه یک روز کل طرح ها پاک شد و این پاک کردن طرح ها توسط شهرداری هم برای ما و هم برای صاحبان دیوارها بسیار ناراحت کننده بود.

واکنش مردم در سطح شهر به دیوارنگاری ها چگونه است ؟

مردم در سطح شهر به عنوان مخاطب اصلی ما از هنر گرافیتی لذت میبرند. من بعد اجرا هر طرح سعی می کنم چند ساعتی طرح را زیر نظر دارم تا با واکنش مردم نسبت به طرح آگاه شوم ، می بینم که طرح می بینند ، پیر و جوان خوشحال می شوند . دسته جمعی عکس می گیرند ، با گوشی سلفی می گیرند .

عده ای چند دقیقه ای به کار خیره می شوند و سعی می کنند بخوانند یا معنی کار را بفهمند . حتی دیدم بعضی ها به دنبال شماره یا آدرسی برای سفارش کار می گردن که پیدا نمی کنند و عده ای نیز بی تفاوت از کنار طرح رد میشوند و هیچ توجه ای نمی کنند.

 و صحبت پایانی ؟
خیلی خوبه که به هنر و هنرمند فضا بدیم و ارزش کارش را بفهمیم و قدرش را بدونیم. چیزی که من تو این شهر ندیدم. گرافیتی یک هنر خیابانی است و باید در دید مردم اجرا شود چون مخاطبش مردم هستند. همیشه اگر خواسته حمایتی صورت بگیرد با چهارچوب های ذهنی صورت گرفته و هنرمند احساس درونیه خودش را منتقل می کند.

باید به گرافیتی با روی خوش تری نگاه کرد و سعی کنیم به قوانین هنر و مخاطبان و خود هنرمند احترام بگذاریم. به امید روزهای بهتر برای گرافیتیه ایران و تمام هنرمندان گرافیتی که تمام تلاش شان را برای شناخت این هنر می کنند.


















پاسخ دهید
نشانی پست الکترونیک شما محفوظ خواهد ماند - وارد کردن نام، پست الکترونیک و وبلاگ اختیاری است

 
نام
پست الکترونیک
وبلاگ
نظرات خوانندگان
وحید شعبانی
من این مطلبو خوندم. میخوام یه چیز دوسویه بگم؛ برای من خیلی خنده داره که اگه بخوایم راجع به یه شهید یا رزمنده، کار فرهنگی عمومی بکنیم اون شهید یا رزمنده باید به تایید فلان نهادها برسه. آیا رزمنده ها و جانبازها و شهدا هم باید تایید بشن. یعنی چی این حرف؟ از طرف دیگه هم برخی جوونها فکر می کنن هر جور تراوش فکری که دارن باید بیان و عمومی بشه. آیا این جوونها که اشتباها فکر می کنن خلاق و پیشرو هستن به ذهن هوشمند پیشروی خلاقشون این نکته نمی رسه که وقتی چیزهایی عمومی میشه فرهنگ عمومی رو تحت تاثیر قرار میده؟ آیا به این فکر نمی کنن که اگه طرحهای به اصطلاح گرافیتی شون از جنس فرهنگ ما و با اصول متعارف ما هماهنگ بود کسی بر اونها خرده نمی گرفت. آیا براشون عجیب نیس که این طرحهای به اصلاح گرافیتی همگی طرحهای آشفته ای هستن که روی جنبه های بصری ذهن و روان انسان تاثیرهای ناراحت کننده ای میذارن. آیا حالا که شهرداری بخاطر پاک کردن این طرحها داره مواخذه میشه آیا به این فکر نمی کنید که چرا شهرداری اینهمه هزینه می کنه و در شهر تابلوها و مجسمه هایی با طرحهای بومی محلی ایجاد میکنه؟ چون شهرداری میخواد شهر حسهای خوب منتقل کنه. حالا اگه قراره اینا رو به حزب توده و اختلاس و این مزخرفات ربط بدین من جوابی ندارم. چون دارم راجع به مورد مشخص حرف می زنم.
سه شنبه، 20 مهر 139516:7:46
مخالفمموافقم
پاسخ به اين اظهار نظر
پاسخ دهید
نشانی پست الکترونیک شما محفوظ خواهد ماند
نام*
پست الکترونیک
وبلاگ

کليه حقوق اين سايت متعلق به وبسايت خبري-تحليلي گیلان نو مي باشد و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.